Alzheimer ve diğer demans türleri, hastayla birlikte tüm aileyi etkiler. Hastalık ilerledikçe günlük işler, güvenlik ve gece düzeni daha fazla destek gerektirir. Bu yazıda Alzheimer hastasına bakıcı seçerken nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.
Bu yazı genel bilgilendirme içindir. Tedavi, ilaç ve hastalığın seyriyle ilgili kararlar için mutlaka hastanın doktoruna danışın.
Bakıcıda aranacak özellikler
- Demans deneyimi: Daha önce Alzheimer ya da demans hastasıyla çalışmış olmak büyük fark yaratır. Bu deneyimi mutlaka sorun.
- Sabır ve sakinlik: Aynı sorunun defalarca sorulması, huzursuzluk ya da öfke anları bu hastalıkta sık görülür. Bakıcı tartışmak yerine sakinleştirmeyi bilmelidir.
- Rutine bağlılık: Her gün aynı saatte yemek, yürüyüş ve uyku, hastanın kendini güvende hissetmesine yardımcı olur.
- Dikkat: Ocağın açık kalması, kapıdan çıkıp kaybolma gibi riskleri fark edip önleyebilmelidir.
- İletişim dili: Hasta zamanla ikinci dilleri unutabilir; ana dilinde iletişim kurabilen bir bakıcı daha uygun olabilir.
Gece düzeni: yatılı mı, gündüzlü mü?
Bazı hastalarda gece uyanma ve dolaşma görülebilir. Hastanız gece de destek gerektiriyorsa yatılı bakıcı daha güvenli bir seçenektir. Gündüz yalnız kalması sorun olan ama geceleri aileyle olan hastalar için gündüzlü bakıcı yeterli olabilir.
Evde güvenlik için basit önlemler
- Ocak, fırın ve elektrikli aletler için güvenlik kilitleri
- Dış kapıya hastanın kolayca açamayacağı ek bir kilit ya da kapı alarmı
- Hastanın üzerinde ad ve aile telefonunun yazılı olduğu bir kart ya da bileklik
- İlaçların kilitli bir dolapta, bakıcının sorumluluğunda tutulması
- Gece yolu aydınlatan küçük lambalar ve kaygan halıların kaldırılması
Bakıcının yapmaması gerekenler
Bakıcı, doktorun yazdığı ilaçların saatinde alınmasını hatırlatır ve takip eder; ama ilaç dozunu değiştirmez, ilaç eklemez ya da çıkarmaz. Davranışta ani bir değişiklik, düşme ya da beslenmeyi reddetme gibi durumlar aileye ve doktora hemen bildirilmelidir.
Aile olarak kendinizi de unutmayın
Demans bakımı uzun bir süreçtir. Bakımı tek başınıza üstlenmek yorgunluğa yol açar; bir bakıcıdan destek almak hem hastanın hem ailenin yaşam kalitesini korur.
Yaşlı bakımı sayfamızda demans deneyimli adaylarımızla nasıl eşleşme yaptığımızı anlattık. İhtiyacınızı aşağıdan yazabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Alzheimer hastası için yatılı bakıcı şart mı?
Her zaman değil. Gece uyanma, dolaşma ya da kaybolma riski varsa yatılı bakıcı daha güvenlidir; gündüz desteği yeterli olan hastalar için gündüzlü bakıcı da olabilir.
Hasta bakıcıyı tanımazsa ne yapmalı?
Demans hastalarında bu sık görülür. Bakıcının her gün aynı rutinle, sakin bir dille kendini tanıtması ve ilk günlerde bir aile üyesinin de evde olması uyumu kolaylaştırır.
Bakıcı Alzheimer ilaçlarını verebilir mi?
Bakıcı, doktorun yazdığı ilaçların saatinde alınmasını hatırlatır ve takip eder; doz değiştirmez, ilaç eklemez veya çıkarmaz.
